Waarom wonen vleermuizen in spouwmuren?
Vleermuizen zijn kleine diertjes van 4-20 gram. Ze zijn afhankelijk van beschutte plekken om te rusten, hun jongen groot te brengen en te overwinteren. Spouwmuren, daken en kleine kieren in gebouwen kunnen daarvoor geschikt zijn. In het gebouw kunnen vleermuizen verschillende plekken opzoeken. Dit doen zij afhankelijk van de temperatuur en het seizoen. Als ze warm gehouden worden hoeven ze geen energie te verspillen aan zichzelf warm houden (of juist weer opwarmen). In de winterperiode zitten sommige soorten ook in spouwmuren en kieren, worden ze nog zelden wakker. Insecten zijn er op dat moment niet, dus dan maar beter slapen!
Waarom zijn vleermuizen zo belangrijk voor de natuur?
Vleermuizen voegen veel toe aan de biodiversiteit. Er zijn ongeveer 1.450 verschillende vleermuizen op de wereld, een kwart van alle zoogdieren wereldwijd. Ze zijn tevens de enige zoogdieren die kunnen vliegen. Vleermuizen eten insecten en helpen zo om insectenpopulaties in balans te houden. Ze zijn afhankelijk van voldoende voedsel, een goede leefomgeving en geschikte verblijfplaatsen. Gaat het met deze onderdelen slecht, dan kan dat ook gevolgen hebben voor vleermuizen.
Zijn vleermuizen gevaarlijk?
Vleermuis-vormen zijn normaal gesproken geen gevaar voor mensen. Vaak leven ze al in uw huis zonder dat u het doorhebt. Er zijn slechts enkele soorten met hondsdolheid in Nederland. Alleen vleermuisexperts kunnen de verschillende soorten herkennen. Het is daarom belangrijk om vleermuizen niet met blote handen aan te raken. Voor uw veiligheid, maar ook voor de vleermuis.
Hoe weet ik of er vleermuizen in mijn spouwmuur zitten?
Soms zijn er aanwijzingen dat vleermuizen een woning gebruiken. In de maanden mei tot en met juli kan er rond zonsondergang gekeken worden of er vleermuizen uitvliegen. Ook een half uur voor zonsopkomst (vroeg opstaan!) kunt u ze zien. Dan gaan de vleermuizen zwermen bij hun verblijfplaatsen. Verder kan er ook gekeken worden of er poepjes op de grond liggen onder open stootvoegen (toegangsplekken tot de spouw), alleen zijn deze niet altijd aanwezig. Maar vaak leven vleermuizen onopvallend. Daarom kan alleen een deskundige goed beoordelen of een woning geschikt is als verblijfplaats.
Waarom is een ecologische quickscan nodig?
Een ecologisch quick scan is een eerste onderzoek door een expert. De expert kijkt of de woning geschikt is als verblijfplaats voor vleermuizen. De ecoloog beoordeelt ook of de werkzaamheden gevolgen kunnen hebben voor vleermuizen. Dit onderzoek kan later gebruikt worden om een eventuele vergunning aan te vragen (indien vleermuizen aanwezig kunnen zijn). Als de expert aantoont dat de woning geen geschikte verblijfplaats is voor vleermuizen, dan hoeven geen verdere maatregelen genomen te worden.
Kan mijn huis nog wel geïsoleerd worden als er vleermuizen zijn?
Vaak kan dat wel, maar er zijn dan extra stappen nodig. Een ecoloog beoordeelt welke maatregelen nodig zijn om de vleermuizen en hun verblijfplaatsen te beschermen. Soms moeten eerst andere verblijfplaatsen worden aangeboden. Ook moet rekening gehouden worden met de periode waarin de werkzaamheden plaatsvinden.
Hoe zorgen we ervoor dat vleermuizen én goede isolatie samen kunnen?
Met een goede voorbereiding kunnen isolatie en bescherming van vleermuizen vaak samengaan. Een ecoloog adviseert welke maatregelen passen bij de woning. Bijvoorbeeld het behouden van geschikte verblijfplaatsen of het maken van nieuwe permanente plekken voor vleermuizen.
Wanneer zijn vleermuizen het meest actief?
Vleermuizen zijn vooral actief in het voorjaar tot in het najaar. Ze vliegen meestal vanaf de avondschemering uit om insecten te zoeken. Hoe actief ze zijn, hangt af van het weer, de temperatuur en de soort.
Wat gebeurt er als een verblijfplaats van vleermuizen verdwijnt?
Vleermuizen gebruiken vaak meerdere verblijfplaatsen in een buurt. Samen vormen deze plekken een belangrijk netwerk. Als door isolatie, renovatie of sloop steeds meer verblijfplaatsen verdwijnen wordt het voor vleermuizen moeilijker om geschikte plekken te vinden. Vooral kraam- en winterverblijfplaatsen kunnen heel belangrijk zijn voor het voortbestaan van een populatie.
Wat kan ik als bewoner doen?
Laat een quick scan via de gemeente uit voeren. Een ecoloog beoordeelt of uw woning geschikt is als verblijfplaats voor vleermuizen. U krijgt daarna advies over eventuele vervolgstappen voordat u gaat isoleren.
Wat moet ik als bewoner absoluut niet doen?
Begin niet zomaar aan isoleren of het dichtmaken van openingen als uw woning geschikt kan zijn voor vleermuizen. Daarmee kunnen vleermuizen worden opgesloten of kan een verblijfplaats verloren gaan. Volg daarom het advies uit de quickscan, voordat u bijvoorbeeld open stootvoegen of andere kieren afsluit.
Wist u dat…
- Wist u dat één vleermuis in een nacht tot wel duizend muggen en andere insecten kan eten?
- Wist u dat Nederland 18 soorten vleermuizen heeft? Ze zijn allemaal beschermd.
- Wist u dat vleermuizen zich oriënteren met echolocatie? Ze zenden geluid uit en luisteren naar de echo om hun omgeving te ‘zien’.
- Wist u dat vleermuizen meestal maar één jong per jaar krijgen? Daarom herstellen populaties zich langzaam.
- Wist u dat een vleermuis overdag slaapt en rond zonsondergang op jacht gaat?
- Wist u dat vleermuizen ongeveer 50 miljoen jaar bestaan?
- Wist u dat vleermuizen vaak jarenlang dezelfde verblijfplaats en plekken in de buurt gebruiken?
- Wist u dat vleermuizen mensen liever vermijden? De kans dat u er één van dichtbij ziet, is klein.
